مدیرعامل شرکت توانیر در پانزدهمین رزمایش سراسری قطع برق و ارزیابی آمادگی مولدهای برق اضطراری، از وارد شدن خسارت بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومانی به زیرساخت‌های صنعت برق در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد. به گفته محمد اله‌داد، حملات به تجهیزات و تأسیسات برق، ضرورت افزایش تاب‌آوری شبکه و آماده‌سازی مراکز حیاتی برای ادامه فعالیت در شرایط بحران را بیش از گذشته آشکار کرده است.
خسارت بیش از ۶۰ همتی به زیرساخت‌های صنعت برق
پانزدهمین رزمایش سراسری قطع برق و ارزیابی آمادگی مولدهای برق اضطراری مراکز دارای سطح‌بندی دستگاه‌های اجرایی، با حضور وزیر نیرو و رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در شرکت توانیر برگزار شد.
محمد اله‌داد، مدیرعامل توانیر، در این مراسم با اشاره به خسارات واردشده به صنعت برق در جریان جنگ تحمیلی سوم اظهار کرد که بیش از ۲ هزار ناحیه از تجهیزات خطوط، پست‌ها و ساختمان‌های صنعت برق دچار حادثه شده‌اند. برآورد خسارات مستقیم واردشده به شبکه، تجهیزات، ساختمان‌ها و تأسیسات نیز بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
به گفته مدیرعامل توانیر، در جریان این حملات ۱۰۵ ساختمان و انبار صنعت برق آسیب دیده‌اند و چهار فروند بالگرد عملیاتی فنی این صنعت نیز به‌طور کامل منهدم شده‌اند.
بازگشت بخش عمده آسیب‌های شبکه به مدار در حدود ۵۵ دقیقه
اله‌داد با تأکید بر نقش نیروهای عملیاتی در مدیریت شرایط اضطراری گفت در دوره جنگ، بیش از ۵۵ هزار نفر از نیروهای ستادی و عملیاتی صنعت برق در وضعیت آماده‌باش قرار داشتند و بیش از ۲۵ هزار نیروی اجرایی و عملیاتی در بخش شبکه سازماندهی شدند.
به گفته او، فعالیت گروه‌های اتفاقات و تعمیرات و تلاش شبانه‌روزی کارکنان صنعت برق باعث شد بخش عمده آسیب‌های شبکه با میانگین زمانی حدود ۵۵ دقیقه دوباره وارد مدار بهره‌برداری شود.
برنامه توانیر برای افزایش تاب‌آوری شبکه برق
مدیرعامل توانیر افزایش تاب‌آوری شبکه برق را نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات فنی، مدیریتی و پدافندی دانست. او از بازآرایی ساختار دیسپاچینگ و کنترل شبکه، تدوین و تمرین سناریوهای بازیابی، تقویت زیرساخت‌های ارتباطی امن و منطقه‌بندی تأسیسات برای مدیریت شرایط اضطراری به‌عنوان بخشی از اقدامات این حوزه نام برد.
استفاده از ظرفیت نیروهای عملیاتی استان‌های معین نیز از دیگر راهکارهایی است که به گفته اله‌داد برای افزایش آمادگی صنعت برق در زمان بحران دنبال می‌شود.
وضعیت مراکز دارای مولد برق اضطراری در کشور
یکی از محورهای اصلی رزمایش، بررسی وضعیت مولدهای برق اضطراری در مراکز حساس و دستگاه‌های اجرایی بود. بر اساس آماری که مدیرعامل توانیر از عملکرد پایان سال ۱۴۰۴ ارائه کرد، از مجموع ۱۹ هزار و ۴۲۷ مرکز بررسی‌شده، ۱۵ هزار و ۱۷۰ مرکز به مولد برق اضطراری مجهز بوده‌اند و ۴ هزار و ۲۵۷ مرکز فاقد این تجهیزات بوده‌اند.
این آمار نشان می‌دهد با وجود برخورداری بخش قابل توجهی از مراکز بررسی‌شده از مولد اضطراری، همچنان تعداد زیادی از مراکز به تجهیزات پشتیبان تولید برق نیاز دارند.
چرا بررسی سلامت مولدهای برق اضطراری اهمیت دارد؟
به گفته اله‌داد، صرف داشتن مولد برق اضطراری برای تضمین ادامه فعالیت مراکز حیاتی کافی نیست. این تجهیزات باید به‌صورت مستمر از نظر سلامت فنی، قابلیت راه‌اندازی، ظرفیت تولید و امکان کارکرد در شرایط واقعی بحران ارزیابی شوند.
دستگاه‌های اجرایی نیز باید به‌طور منظم تجهیزات پشتیبان خود را آزمایش کنند و پیش از وقوع بحران، ایرادهای احتمالی را برطرف سازند. در غیر این صورت ممکن است مولد اضطراری در زمان قطع برق، توان تأمین انرژی موردنیاز مرکز را نداشته باشد.
تأمین سوخت و هماهنگی مولدها با شبکه برق
مدیرعامل توانیر بر ضرورت فراهم کردن امکان پایش و مدیریت مولدهای اضطراری و هماهنگ‌سازی آن‌ها با شبکه برق تأکید کرد. به گفته او، سنکرون‌سازی مولدها با شبکه در مواردی که از نظر فنی مجاز باشد و استفاده متناسب از ظرفیت تولید پراکنده، می‌تواند بهره‌برداری از این منابع را در شرایط اضطراری بهبود دهد.
تأمین پایدار سوخت، دسترسی به قطعات یدکی و توسعه توان ساخت داخل نیز از دیگر الزامات مطرح‌شده برای افزایش قابلیت اطمینان مولدهای برق اضطراری است. بدون تأمین این نیازها، حتی تجهیزات سالم نیز ممکن است در شرایط طولانی‌مدت بحران با محدودیت بهره‌برداری مواجه شوند.
رزمایش قطع برق با هدف تداوم خدمات حیاتی
اله‌داد در پایان تأکید کرد که هدف از برگزاری رزمایش‌های سراسری صرفاً آزمایش عملکرد تجهیزات نیست، بلکه باید اطمینان حاصل شود مراکز حساس و حیاتی در صورت اختلال در شبکه برق نیز قادر به ادامه فعالیت باشند.
تداوم خدمات ضروری در زمان بحران، به گفته مدیرعامل توانیر، مسئولیتی مشترک میان دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌های خدمات‌رسان و متولیان زیرساخت‌های حیاتی کشور است. از این رو، آمادگی عملیاتی باید فراتر از تدوین دستورالعمل‌ها باشد و با تمرین مستمر، ارزیابی میدانی و رفع نواقص احتمالی دنبال شود.
خسارات اعلام‌شده به صنعت برق و تجربه مدیریت شبکه در شرایط جنگی، اهمیت تقویت تجهیزات پشتیبان و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها را برجسته می‌کند. مولدهای برق اضطراری زمانی می‌توانند نقش مؤثری در حفظ خدمات عمومی داشته باشند که از نظر فنی آماده، دارای سوخت کافی و به‌طور منظم آزمایش شده باشند.
