کمک‌هزینه بهزیستی برای کم‌شنوایان یکی از حمایت‌های مهم برای خانواده‌هایی است که با هزینه‌های سمعک، تجهیزات کمک‌شنیداری، توانبخشی و مراقبت‌های پس از کاشت حلزون روبه‌رو هستند. بر اساس اعلام سازمان بهزیستی، حمایت‌ها از مرحله شناسایی و تشخیص اختلال شنوایی آغاز می‌شود و بسته به نیاز فرد می‌تواند شامل خدمات توانبخشی، تأمین تجهیزات کمک‌شنیداری، کمک‌هزینه باتری سمعک و حمایت از قطعات کاشت حلزون باشد.
مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفه‌ای و توانپزشکی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به پوشش ۹۶ درصدی برنامه غربالگری شنوایی نوزادان اعلام کرده است که حدود ۲۵۰ هزار نفر دارای اختلالات شنوایی از کم‌شنوایی خفیف تا بسیار شدید در کشور شناسایی شده‌اند. این افراد حدود ۱۵ درصد از مجموع افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان بهزیستی را تشکیل می‌دهند.
بهزیستی به کم‌شنوایان چقدر کمک می‌کند؟
میزان حمایت سازمان بهزیستی برای افراد دارای اختلالات شنوایی، بسته به نوع خدمت و نیاز فرد متفاوت است و یک رقم ثابت برای همه افراد وجود ندارد. بخشی از حمایت‌ها از طریق مراکز توانبخشی انجام می‌شود و بخشی دیگر به شکل کمک‌هزینه برای تهیه تجهیزات یا تأمین هزینه‌های مرتبط با خدمات شنوایی پرداخت می‌شود.
| نوع حمایت | میزان اعلام‌شده |
|---|---|
| کمک به مراکز برای خدمات توانبخشی اختلالات شنوایی | حدود ۷.۵ تا ۸.۵ میلیون تومان به ازای هر فرد در ماه |
| کمک برای برخی تجهیزات کمک‌شنیداری | تا حدود ۸۰ میلیون تومان |
| حمایت برای قطعات و هزینه‌های مرتبط با کاشت حلزون | تا سقف ۸ میلیون تومان برای هر متقاضی |
| کمک‌هزینه سالانه باتری سمعک | حدود ۳ تا ۵ میلیون تومان برای هر خانواده |
این ارقام بر اساس توضیحات اعلام‌شده از سوی سازمان بهزیستی و اعتبار موجود در زمان اعلام خبر است و میزان نهایی حمایت می‌تواند به شرایط فرد، نوع خدمت، اعتبارات و تأیید کارشناسی بستگی داشته باشد.
۲۵۰ هزار نفر دارای اختلال شنوایی شناسایی شده‌اند
بر اساس اعلام مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفه‌ای و توانپزشکی سازمان بهزیستی، حدود ۲۵۰ هزار نفر دارای اختلالات شنوایی در کشور شناسایی شده‌اند. دامنه این اختلالات از کم‌شنوایی خفیف تا موارد بسیار شدید را شامل می‌شود.
به گفته این مقام سازمان بهزیستی، افراد دارای اختلالات شنوایی حدود ۱۵ درصد از مجموع افراد دارای معلولیت تحت پوشش این سازمان را تشکیل می‌دهند. این آمار نشان می‌دهد که خدمات مرتبط با شنوایی بخش قابل توجهی از فعالیت‌های توانبخشی را به خود اختصاص داده است.
غربالگری شنوایی نوزادان به پوشش ۹۶ درصدی رسید
یکی از مهم‌ترین اقدامات در حوزه اختلالات شنوایی، تشخیص زودهنگام است. سازمان بهزیستی اعلام کرده است که پوشش برنامه غربالگری شنوایی نوزادان در حال حاضر به ۹۶ درصد رسیده است.
اهمیت این غربالگری از آنجا ناشی می‌شود که اختلال شنوایی ممکن است در بدو تولد نشانه ظاهری مشخصی نداشته باشد. در صورتی که کم‌شنوایی در ماه‌های نخست زندگی شناسایی نشود، امکان دارد روند دریافت خدمات توانبخشی و شکل‌گیری مهارت‌های گفتاری و ارتباطی کودک با تأخیر مواجه شود.
بر اساس توضیحات سازمان بهزیستی، تشخیص اختلال در زمان مناسب و آغاز مداخلات در ماه‌های نخست زندگی اهمیت زیادی دارد. پس از غربالگری نیز موارد مشکوک برای بررسی‌های تخصصی و تشخیص قطعی ارجاع می‌شوند.
پس از تشخیص کم‌شنوایی چه خدماتی ارائه می‌شود؟
پس از تأیید اختلال شنوایی، افراد نیازمند خدمات می‌توانند برای دریافت حمایت‌های مرتبط به مراکز آموزشی و توانبخشی معرفی شوند. این خدمات تنها به تأمین تجهیزات محدود نیست و بخش توانبخشی نیز نقش مهمی در مسیر حمایت از کودک یا فرد کم‌شنوا دارد.
از جمله خدماتی که در مراکز توانبخشی اختلالات شنوایی ارائه می‌شود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- گفتاردرمانی
- آموزش مهارت‌های اولیه
- آموزش نحوه استفاده از وسایل کمک‌شنیداری
- آموزش والدین و خانواده
- فعالیت‌های هنری و بازی
- ارائه خدمات توانبخشی متناسب با نیاز فرد
برای کودکانی که از سمعک استفاده می‌کنند نیز آموزش والدین اهمیت زیادی دارد. خانواده باید با نحوه استفاده صحیح از وسیله کمک‌شنیداری و شیوه ارتباط مناسب با کودک آشنا شود تا استفاده از سمعک در زندگی روزمره با مشکل مواجه نشود.
۱۲۰ مرکز توانبخشی اختلالات شنوایی در کشور
طبق اعلام سازمان بهزیستی، در سراسر کشور ۱۲۰ مرکز اختلالات شنوایی تحت نظارت این سازمان فعالیت می‌کنند. تعداد خدمت‌گیرندگان این مراکز حدود ۶ هزار نفر اعلام شده است.
علاوه بر افرادی که مستقیماً از خدمات مراکز استفاده می‌کنند، برای گروهی از افراد نیز کمک‌هزینه‌ای در نظر گرفته می‌شود تا بتوانند خدمات مورد نیاز خود را از مراکز دریافت کنند. در حال حاضر حدود ۵۵۰۰ نفر از این کمک‌هزینه استفاده می‌کنند.
کمک‌هزینه خدمات توانبخشی کم‌شنوایان چقدر است؟
بر اساس اعلام مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفه‌ای و توانپزشکی سازمان بهزیستی، به ازای هر خانواده‌ای که برای دریافت خدمات به مراکز مربوط مراجعه می‌کند، ماهانه حدود ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به مراکز و در ازای هر فرد پرداخت می‌شود.
این حمایت در واقع بخشی از هزینه خدمات توانبخشی مورد نیاز افراد دارای اختلال شنوایی را پوشش می‌دهد و به شرایط استفاده از خدمات مراکز تحت نظارت سازمان بهزیستی وابسته است.
کمک بهزیستی برای خرید سمعک چقدر است؟
سمعک یکی از مهم‌ترین تجهیزات کمک‌شنیداری برای بخشی از افراد دارای کم‌شنوایی است. سازمان بهزیستی اعلام کرده است که بخشی از اعتبارات تجهیزات کمک‌توانبخشی به حوزه شنوایی اختصاص پیدا می‌کند.
با این حال، افزایش قیمت تجهیزات به دلیل تورم، حذف ارز ترجیحی و مشکلات واردات، تأمین برخی تجهیزات را برای خانواده‌ها دشوارتر کرده است. همچنین طبق توضیحات سازمان، در برخی حوزه‌های مرتبط هنوز ظرفیت تولید دانش‌بنیان داخلی به اندازه نیاز وجود ندارد.
بر اساس اعتبارات موجود، برای برخی تجهیزات کمک‌شنیداری امکان حمایت تا حدود ۸۰ میلیون تومان وجود دارد. رقم نهایی حمایت به نوع تجهیزات و شرایط فرد و همچنین اعتبارات موجود بستگی دارد.
سال گذشته چند نفر تجهیزات کمک‌شنیداری دریافت کردند؟
آمار اعلام‌شده از سوی سازمان بهزیستی نشان می‌دهد که در سال گذشته برای حدود ۷۹ هزار نفر از افراد دارای معلولیت شنوایی، تجهیزات و وسایل مورد نیاز تأمین شده است.
همچنین تعداد افرادی که در سال گذشته از سمعک استفاده کرده‌اند، ۱۷ هزار و ۷۵۶ نفر اعلام شده است. این آمار بیانگر آن است که حمایت از تجهیزات شنوایی بخش قابل توجهی از برنامه‌های تأمین وسایل کمک‌توانبخشی سازمان بهزیستی را تشکیل می‌دهد.
آیا بهزیستی هزینه کاشت حلزون را پرداخت می‌کند؟
یکی از پرسش‌های مهم خانواده‌ها درباره کاشت حلزون این است که آیا سازمان بهزیستی هزینه انجام عمل را پرداخت می‌کند یا خیر. طبق توضیحات مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفه‌ای و توانپزشکی سازمان بهزیستی، انجام عمل کاشت حلزون به صورت مستقیم وظیفه این سازمان نیست.
با این حال، حمایت سازمان پس از کاشت حلزون در برخی زمینه‌ها ادامه پیدا می‌کند. برای مثال، اگر قطعه‌ای از سیستم کاشت حلزون خراب یا گم شود و فرد برای ادامه استفاده از وسیله کاشت‌شده به تعمیر یا قطعه جایگزین نیاز داشته باشد، امکان حمایت سازمان در این زمینه وجود دارد.
همچنین اگر فرد پس از کاشت حلزون به خدمات توانبخشی نیاز داشته باشد، خدمات و حمایت‌های مرتبط با توانبخشی نیز می‌تواند در چارچوب برنامه‌های سازمان بهزیستی ارائه شود.
کمک‌هزینه کاشت حلزون بهزیستی چقدر است؟
بر اساس اعلام سازمان بهزیستی، در حال حاضر برای حمایت‌های مرتبط با کاشت حلزون، پشت‌نوبتی اعلام نشده است. مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفه‌ای و توانپزشکی سازمان گفته است که پس از محدودیت اعتباری سال گذشته، اعتبار جدید ابلاغ شده و پرداخت‌ها در حال انجام است.
بر اساس اعتبار فعلی، برای هر متقاضی تا سقف ۸ میلیون تومان امکان حمایت وجود دارد. این حمایت سقف مشخصی دارد و به معنای پرداخت نامحدود هزینه‌های مربوط به کاشت حلزون نیست.
همچنین اگر فرد عمل کاشت حلزون را در یک مرکز خصوصی انجام داده باشد، امکان بررسی و پرداخت هزینه‌ها تا همین سقف وجود دارد؛ مشروط بر اینکه فاکتور رسمی هزینه‌کرد ارائه شود.
کمک‌هزینه باتری سمعک چقدر است؟
هزینه باتری نیز برای خانواده‌هایی که فرد کم‌شنوا از سمعک استفاده می‌کند، یکی از هزینه‌های مستمر محسوب می‌شود. سازمان بهزیستی از سال گذشته به استان‌ها اعلام کرده است که برای تأمین هزینه باتری سمعک به خانواده‌ها کمک کنند.
بر اساس اعلام این سازمان، سرانه سالانه در نظر گرفته‌شده برای باتری سمعک بین ۳ تا ۵ میلیون تومان است. این مبلغ سرانه سالانه‌ای است که امکان پرداخت آن به هر خانواده وجود دارد و میزان دقیق نیاز می‌تواند با توجه به تعداد باتری مورد نیاز و بررسی کارشناسی تعیین شود.
در موارد خاص نیز موضوع می‌تواند در کمیته توانبخشی مورد بررسی قرار گیرد و شرایط فرد و خانواده در تصمیم‌گیری لحاظ شود.
حمایت از کم‌شنوایان فقط به پرداخت پول محدود نیست
یکی از نکات مهم در برنامه‌های سازمان بهزیستی، تداوم خدمات پس از شناسایی اختلال شنوایی است. در واقع حمایت مؤثر از فرد کم‌شنوا تنها با تهیه یک وسیله کمک‌شنیداری به پایان نمی‌رسد و ممکن است فرد به گفتاردرمانی، آموزش، توانبخشی و پشتیبانی خانواده نیز نیاز داشته باشد.
به‌خصوص در کودکان، زمان آغاز خدمات اهمیت زیادی دارد. تشخیص زودهنگام و دریافت مداخلات در ماه‌های نخست زندگی می‌تواند به فراهم شدن شرایط مناسب‌تر برای رشد مهارت‌های ارتباطی و گفتاری کمک کند.
جمع‌بندی؛ سقف حمایت‌های اعلام‌شده بهزیستی برای کم‌شنوایان
بر اساس آخرین ارقام اعلام‌شده در این گزارش، حمایت‌های سازمان بهزیستی در حوزه شنوایی شامل چند بخش مختلف است. برای برخی تجهیزات کمک‌شنیداری تا حدود ۸۰ میلیون تومان امکان حمایت وجود دارد، برای هزینه‌های مرتبط با قطعات و خدمات پس از کاشت حلزون تا سقف ۸ میلیون تومان حمایت اعلام شده و کمک‌هزینه سالانه باتری سمعک نیز بین ۳ تا ۵ میلیون تومان تعیین شده است.
همچنین مراکز توانبخشی اختلالات شنوایی از حمایت مالی سازمان برخوردارند و برای هر فرد، ماهانه حدود ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به مراکز پرداخت می‌شود. این رقم با کمک‌هزینه مستقیم خرید تجهیزات یکسان نیست و باید میان خدمات مراکز توانبخشی و حمایت از تجهیزات تفاوت قائل شد.
با توجه به اینکه میزان حمایت به نوع خدمت، شرایط فرد، اعتبار موجود و تأیید کارشناسی وابسته است، خانواده‌ها برای اطلاع از مبلغ قابل پرداخت در پرونده خود باید از مسیر مراکز بهزیستی و کمیته‌های تخصصی مربوط اقدام کنند. هدف اصلی این حمایت‌ها نیز آن است که پس از شناسایی اختلال شنوایی، فرد و خانواده بتوانند خدمات مورد نیاز را در زمان مناسب دریافت کنند و روند توانبخشی بدون وقفه ادامه پیدا کند.
